wiadomości

       

WALERY
Bez posagu?
HARPAGON
Tak.
WALERY
Ha! na to już nic nie mogę odpowiedzieć. Bagatela! to w istocie decydujący argument;
muszę uchylić czoła.
HARPAGON
Pewno, że to stanowi dla mnie oszczędność wcale pokaźną.
WALERY
Oczywiście; nie można zaprzeczyć. Prawda, iż córka mogłaby nadmienić, że małżeństwo
jest sprawą ważniejszą, niżby się zdawało; że chodzi tu o szczęście lub niedolę całego życia;
że zobowiązanie, które ma trwać aż do zgonu, należy zaciągnąć z największą ostrożnością...
HARPAGON
Bez posagu!

WALERY
Ma pan słuszność; to rozstrzyga o wszystkim, rozumie się. Są ludzie, którzy by mogli sądzić,
że w podobnej sprawie należałoby się liczyć i ze skłonnością córki; że tak znaczna nierówność
wieku, chęci usposobień narazić może na dotkliwe niebezpieczeństwa...
HARPAGON
Bez posagu!
WALERY
Tak, na to nie ma odpowiedzi; wiadomo! Któż, u diaska, mógłby się sprzeciwiać! Istnieją
wprawdzie ojcowie, którzy by woleli raczej liczyć się z chęciami córki, niż z takim wydatkiem;
którzy by nie chcieli poświęcić jej szczęścia dla swojej korzyści i którzy ponad wszystko
inne stawiają w małżeństwie słodką wzajemną sympatię, ową rękojmię czci, spokoju i
szczęścia; słowem...
HARPAGON
Bez posagu!
WALERY
To prawda; to zamyka usta. Bez posagu! Jak się tu oprzeć takiemu argumentowi?
HARPAGON
na stronie, spoglÄ…dajÄ…c w stronÄ™ ogrodu
Oho! zdaje mi się, że to pies szczeka. Czy tam komu nie przyszła chętka dobierać się do
moich pieniędzy.
do Walerego
Nie rusz siÄ™; wracam za chwilÄ™.

SCENA VIII

ELIZA, WALERY
ELIZA
Czy ty żarty stroisz, Walery, aby mówić w ten sposób?

WALERY
To, aby go nie rozdrażnić i łatwiej dać sobie z nim rady. Sprzeciwić się wprost, to pewny
sposób, aby wszystko popsuć; są ludzie, których można opanować jedynie pozorną ustępliwością;
usposobienia nie znoszące opozycji. Takie natury buntują się przeciw każdej prawdzie,
bronią się, ile w ich mocy, przed drogą rozsądku i jedynie krętymi ścieżkami można je
doprowadzić tam, gdzie się zmierza. Udaj, że się zgadzasz na wszystko, a łatwiej zdołasz...
ELIZA
Ale to małżeństwo, Walery!
WALERY
Poszukamy sposobów, aby je udaremnić.
ELIZA
Ale jakich, skoro jeszcze dziś wieczór ma być zawarte?
WALERY
Trzeba wyprosić zwłokę: najlepiej udać chorobę.
ELIZA
Wezwą lekarzy i podstęp się wykryje.
WALERY
Żartujesz? Czyż oni mają o tym jakie pojęcie? Tylko śmiało, możesz sobie wybrać chorobę,
jaka ci się żywnie spodoba; znajdą z pewnością uczone argumenty, aby wytłumaczyć,
skąd się wzięła.

SCENA IX

HARPAGON, ELIZA, WALERY
HARPAGON
na stronie, w głębi sceny
Zdawało mi się tylko. Bogu dzięki.

WALERY
widzÄ…c Harpagona
A wreszcie, jako ostatni sposób zostaje nam ucieczka; i jeśli miłość twoja, piękna Elizo,
potrafi się zdobyć...
spostrzegajÄ…c Harpagona
Tak, córka powinna być posłuszna ojcu. Nie trzeba zważać, czy się mąż podoba, czy nie;
bez posagu! to wielkie słowo: gdy taki argument wchodzi w grę, obowiązkiem jest zamknąć
oczy na wszystko.
HARPAGON
Dobrze, to się nazywa mówić! o!
WALERY
Przepraszam pana bardzo, jeśli się cokolwiek uniosłem i ośmieliłem się mówić do córki w
ten sposób.
HARPAGON
Jak to! Ależ prześlicznie mówisz! Chciałbym, abyś zyskał na nią wpływ nieograniczony.
do Elizy
Tak, możesz się boczyć, ile ci się podoba: przelewam na niego całą władzę od nieba mi
daną i życzę sobie, abyś we wszystkim była mu posłuszną.
WALERY
do Elizy
Czy wobec tego zechce pani opierać się jeszcze...

SCENA X

HARPAGON, WALERY
WALERY
Panie, pójdę jej jeszcze roztrząsać sumienie.
HARPAGON
Owszem; bardzo ci będę wdzięczny. Z pewnością...

WALERY
Zdrowo będzie, jeśli się jej trochę cugli przykróci.
HARPAGON
To prawda. Należy...
WALERY
Niech się pan nie obawia. Mniemam, iż dam sobie rady.
HARPAGON
Staraj się, staraj. Muszę teraz wyjść do miasta; wrócę za małą chwilkę.
WALERY
idąc w stronę, którą wyszła Eliza i zwracając się jak gdyby do niej
Tak, pieniądz jest darem najcenniejszym w świecie; powinnaś pani dziękować niebiosom,
iż dały pani tak dzielnego i zacnego ojca. Skoro ktoś gotów jest wziąć pannę bez posagu, nie
ma się co dłużej zastanawiać. Wszystko mieści się w tym słowie: b e z p o s a g u; ono powinno
starczyć za młodość, piękność, urodzenie, honor, rozum i uczciwość.
HARPAGON
Dzielny chłopak! To się nazywa mówić jak wyrocznia. Szczęśliwy, kto ma przy boku takiego
człowieka.