Pan Pągowski zwrócił się do kawalerów.
-Słyszycie waćpanowie?
-Słyszymy.
-Bo trzeba go będzie obudzić i rozpytać. Bez konia został, jakże go tu poniechać. Mógłby pachołek mój na drugiego lejcowego sieść w parze z forysiem, a jemu swego oddać. Powiadają, że szlachcic... Może z daleka?
-I pilno mu musiało być - odrzekł Stanisław Cyprianowicz - skoro nocą jechał, i do tego sam jeden. Pójdę, rozbudzę go i rozpytam.
Lecz chęć ta okazała się zbyteczną, albowiem w tej chwili z karczmy wyszedł pachołek niosąc stolnicę, a na niej dymiące kubki wina, i doszedłszy do karocy rzekł:
-Proszę waszej miłości, pan Taczewski tu jest.
-Pan Taczewski? - A on tu co, u licha, robi?
-Pan Taczewski? - powtórzyła panna Sienińska.
-Ogarnie się i zaraz wyjdzie - rzekł pachołek. -Mało mi stolnicy z winem nie wytrącił, jak się dowiedział, że państwo tu są.
-A ciebie kto pyta o stolnicę?
Pachołek umilkł, jakby głos stracił, a pan Pągowski wziął kubek wina, pociągnął raz i drugi, po czym rzekł do Cyprianowicza jakby z pewną niechęcią:
-To nasz znajomek i niby sąsiad... spod Czarnej. At!... trochę wartogłów i szaławiła. Z tych tutejszych Taczewskich, co to niegdyś w całym pono województwie...
Dalsze objaśnienia przerwało ukazanie się pana Taczewskiego, który, wybiegłszy pośpiesznie z karczmy, szedł ku karocy zamaszystym krokiem, ale z pewną nieśmiałością w obliczu. Był to młody szlachcic średniego wzrostu, z pięknymi, czarnymi oczyma, ale chudy jak trzaska; głowę miał pokrytą magierką pamiętająca bodaj czasy Batorego, na sobie szary kubrak podbity baranem i żółte szwedzkie buty z ogromnymi cholewami zakrywającymi nawet uda. Nikt takich w Polsce już nie nosił, było więc widoczne, że to jest chyba jaka stara zdobycz wojenna z czasów Jana Kazimierza, wyciągnięta z lamusa z konieczności. Idąc patrzył na przemian to na pana Pągowskiego, to na pannę Sienińską i uśmiechał się, pokazując przy tym białe, zdrowe zęby, ale uśmiech miał smutny i twarz zmieszaną, a nawet trochę zawstydzoną.