Toteż pan Mateusz Bukojemski, usłyszawszy słowa starosty rajgrodzkiego, uderzył się dłonią w kolano, aż rozległo się po komnacie, i rzekł:
-Pół Azji i kogo tam jeszcze? O wa! Albo to nam pierwszyzna!
-Nie pierwszyzna, słusznie waść mówisz! - odrzekł gospodarz, którego posępna zwykle twarz zapłonęła przelotną radością. -Jeśli to jest rzecz już niechybna, to pewno i listy zapowiednie zostaną wkrótce wydane i zaciągi się rozpoczną. Daj Bóg! daj Bóg jak najprędzej. Był stary Dziewiątkiewicz pod Chocimiem, ślepy na oba oczy. Synowie mu kopię do ataku nastawiali - i uderzył w janczarów jak i inni. Ale ja nie mam syna!
-Już to, panie bracie, jeśli kto ma prawo w domu ostać, to wy - rzekł starosta. -Źle nie mieć syna na wojnie, gorzej nie mieć oczu, ale pono najgorzej nie mieć ręki.
-Przyuczyłem do szabli obie ręce - odpowiedział pan Gedeon - a cugle można i w zębach trzymać. Wreszcie... chciałoby się polec - przeciw poganom - w polu... I nie dlatego jeno, że mi potargali szczęście żywota... Nie z jakowejś zemsty prywatnej... nie!... ale ot! szczerze mówię: stary już jestem, siłam widział, siłam rozmyślał i tylem się napatrzył na złość ludzką, na prywatę, na nieład w tej naszej Rzeczypospolitej, na naszą swawolę, na rwanie sejmów, na nieposłuszeństwo, na wszelkie bezprawia, że powiem waściom, nieraz pytałem w desperacji Pana Boga: po coś ty, Panie, stworzył tę naszą Rzeczpospolitą i ten nasz naród? Aż dopiero gdy to morze pogańskie wzbiera, gdy ów sprośny smok otwiera paszczę, aby połknąć świat cały i chrześcijaństwo, gdy jako waść mówisz, cesarz rzymski i wszystkie ziemie niemieckie drżą przed oną nawałnicą - to wtedy dopiero wiem, po co nas Bóg stworzył i jaki włożył na nas obowiązek. Sami Turkowie mówią o tym. Niechże drżą inni - my nie zadrżym, jakośmy i pierwej nie drżeli; niechże się leje ta nasza szczera krew choćby do ostatniej kropli - i niech się moja z nią połączy - amen!